De rekening voor de wedloop tussen AI-bedrijven komt steeds nadrukkelijker bij beleggers terecht.

Meta kondigde deze week plannen aan om tot 97,5 miljard dollar op te halen, onder meer met nieuwe aandelen. SpaceX sloot een financieringsdeal van 40 miljard dollar voor AI-chips. In die markt wil Anthropic, het bedrijf achter Claude, volgende maand naar de beurs.

Anthropic wil naar verluidt, zelf noemt het geen bedrag, 100 miljard dollar ophalen met zijn beursgang. Dat is meer dan de circa 86 miljard dollar die SpaceX in juni ophaalde. Daarmee wordt de beursgang een test: hoeveel geld willen beleggers nog in AI steken?

Anthropic publiceerde deze week zijn voorlopige beursprospectus. Het document bevat uitgebreide financiële cijfers, maar is nog niet af. Zo ontbreken de introductieprijs, het aantal aangeboden aandelen en details over de immense financiële verplichtingen.

Anthropic waarschuwt voor AI die de mensheid bedreigt en schade die mogelijk niet verzekerd is. Maar ook voor risico’s van het eigen verdienmodel. De oprichters vragen beleggers zelfs hun aankoop niet als ‘puur een transactie’ te zien.

1. “Onze groei is misschien niet blijvend”
Anthropic werd in 2021 opgericht door zeven onderzoekers die vertrokken bij OpenAI, de maker van het concurrerende model ChatGPT. Ze maakten zich zorgen over de veiligheid van AI. Een van hen, Dario Amodei, is nu topman. In het prospectus noemt het bedrijf zich nog altijd “in de eerste plaats een onderzoekslab”. Maar dat lab draait inmiddels miljarden omzet.

Veel mensen gebruiken Claude zoals ChatGPT: je stelt een vraag en krijgt antwoord. Dat kan in de gratis versie of met een abonnement voor zo’n 20 euro per maand. Maar het grote geld verdient Anthropic aan bedrijven die Claude aan hun systemen koppelen, bijvoorbeeld voor programmeerwerk of klantenservice. Zij betalen doorgaans per opdracht. Inmiddels komt zo’n 80 procent van de totale omzet uit dit soort betalingen, de rest vooral uit abonnementen.

De cijfers laten zien dat klanten een steeds groter beroep doen op Claude. In het meest recente kwartaal lag de omzet naar schatting boven de 16 miljard dollar, tegen 1,4 miljard een jaar eerder. Dat zijn ronduit hallucinante groeicijfers.  

Omzet steil omhoog, maar het tempo zwakt af  

Bron: Anthropic. Q3 2026 is een eigen schatting van de VEB, afgeleid uit cijfers in het prospectus. Bedragen in miljarden dollars.

De afhankelijkheid van het gebruik maakt de omzet ook kwetsbaar. Als klanten minder opdrachten geven, krijgt Anthropic minder betaald. Rond de jaarwisseling gaven klanten twee weken aanzienlijk minder uit, onder meer doordat programmeurs vakantie namen.

Nu de omzet zo groot wordt, ligt het voor de hand dat het groeitempo daalt. De omzet verdubbelde twee kwartalen achter elkaar. Een berekening op basis van het prospectus wijst erop dat de groei in het derde kwartaal afzwakte tot ongeveer 45 procent. Anthropic heeft het exacte kwartaalcijfer nog niet gepubliceerd. Volgens techsite The Information halveerde Meta het aantal medewerkers dat Claude Code gebruikt, en schroefde Microsoft zijn eigen gebruik flink terug. Daarnaast concurreert Anthropic met goedkopere, vrij beschikbare modellen, onder meer uit China.

En de meeste klanten zitten nergens aan vast. Ze kunnen hun gebruik op ieder moment terugschroeven of overstappen naar een goedkoper model van een concurrent. Vijf grote klanten zorgen samen voor een kwart van Anthropic’s omzet. Wie dat precies zijn, vertelt het prospectus niet. Maar vertrekt er één, dan merkt het bedrijf dat meteen.

2. “Op het eerste gezicht onverantwoord groot”
Anthropic bouwt AI-modellen met zo’n 5300 medewerkers, van wie de meesten onderzoeker of programmeur zijn. De datacenters waarin die modellen draaien bezit het bedrijf niet zelf. Die enorme hallen vol servers met speciale AI-chips huurt het bij Amazon, Google en Microsoft. Ook chipbedrijf Broadcom en SpaceX van Elon Musk leveren capaciteit.

AI-chips zijn schaars, en wie niet op tijd bestelt, staat achteraan in de rij. Daarom legt Anthropic zijn rekenkracht een tot anderhalf jaar vooruit vast, vaak met contracten voor vele jaren. De verplichtingen om toekomstige rekenkracht af te nemen zijn explosief gegroeid. Eind 2025 had het bedrijf voor ruim 50 miljard dollar aan zulke contracten getekend. Een halfjaar later was dat ruim 260 miljard, en na juni kwamen daar nog honderden miljarden bij. De oprichters erkennen in hun voorwoord dat die investeringen op het eerste gezicht onverantwoord groot kunnen lijken. Zelf noemen ze hun aanpak gedurfd, maar verstandig.

Hoe hard die afspraken kunnen zijn, laat het contract met Amazon zien. Anthropic belooft de komende tien jaar minstens 110 miljard dollar uit te geven, “ongeacht het werkelijke gebruik”. Gebruiken klanten Claude minder dan verwacht, dan heeft Anthropic minder rekenkracht nodig. De rekening van Amazon blijft dan gewoon staan. Ook de huurcontracten voor AI-rekenapparatuur met Broadcom, samen goed voor ruim 160 miljard dollar, liggen vast: tussentijds opzeggen is niet mogelijk.

Wanneer Anthropic al die bedragen moet betalen, blijft onduidelijk. De betalingen lopen tot 2045, maar de tabel met bedragen per jaar is in het voorlopige prospectus nog leeg. Bovendien ontbreken verplichtingen waarvan de hoogte afhangt van de uiteindelijk geleverde capaciteit. Anthropic noemt die bedragen zelf ‘aanzienlijk’.

Wanneer moet Anthropic betalen? De tabel is nog leeg

Bron: Prospectus. In het voorlopige prospectus heeft Anthropic de uitsplitsing van zijn contractuele verplichtingen naar betaaljaar nog niet ingevuld.

Anthropic waarschuwt zelf in de risicoparagraaf van zijn beursprospectus: om aan al die verplichtingen te kunnen voldoen, moet de omzet snel blijven groeien.

3. “Modellen kunnen snel verouderen”
Bij softwarebedrijven kijken beleggers graag naar de brutomarge: wat blijft er van elke verkochte dollar over na de directe kosten? Die marge is vaak hoog, want de kosten om een programma te ontwikkelen tellen daarin niet mee. Een extra klant kost bijna niets. Zodra het zware ontwikkelwerk grotendeels achter de rug is, houdt zo’n bedrijf na aftrek van alle andere kosten (overhead) veel winst over.  

Bij Anthropic bestaan de directe kosten vooral uit de rekenkracht die nodig is om de opdrachten van klanten uit te voeren. Die rekenkracht koopt Anthropic bij andere partijen in. Trekken we die kosten van de omzet af, komen we op een brutomarge van ruim 85 procent. Dat is even royaal als bij een goed softwarebedrijf.  

Bij Anthropic kan die rekensom beleggers op het verkeerde been zetten. OpenAI, Google, Grok van Elon Musk en Chinese ontwikkelaars als DeepSeek werken allemaal aan het beste model, en het is stuivertje wisselen om de koppositie. Wie een paar maanden stilstaat, raakt klanten kwijt. Hoe snel het gaat, blijkt uit het prospectus: ruim vier vijfde van de omzet in het derde kwartaal kwam van modellen die minder dan een halfjaar oud waren.  

Anthropic moet dus voortdurend nieuwe, betere modellen trainen, en dat kost enorme hoeveelheden rekenkracht. Die kosten tellen niet mee in de brutomarge, maar ze komen wel elk jaar terug. Van elke 100 dollar omzet ging er nog circa 40 dollar af aan rekenkracht voor eigen gebruik: het trainen van nieuwe modellen, onderzoek, gratis gebruikers en het eigen gebruik van Claude.

Van 85 procent brutomarge naar verlies

Bron: Anthropic, prospectus; berekening VEB. Per 100 dollar omzet, eerste halfjaar 2026, afgerond. Blauw = omzet en marges, goud = kosten.  

Toch is de vooruitgang groot. In de eerste helft van 2025 verloor Anthropic operationeel bijna twee dollar op elke dollar omzet. Over het eerste halfjaar van 2026 was dat verlies bijna verdwenen. In het tweede kwartaal maakte het bedrijf zelfs voor het eerst operationele winst. Dat komt doordat de omzet veel harder groeide dan de kosten van nieuwe modellen. Zolang de race om het beste model doorgaat, moet de omzet harder blijven groeien dan die kosten om de winst te laten stijgen.

4. “Aandeelhouder, klant, verkoper én concurrent”
Amazon, Google en Microsoft zijn voor Anthropic veel meer dan alleen leveranciers van rekenkracht. Ze verkopen Claude ook door aan hun eigen zakelijke klanten.  

Veel bedrijven laten hun systemen en software al draaien in de datacenters van een van die drie zogenoemde hyperscalers. Een webwinkel waarvan de website in de cloud bij Amazon draait, kan daar met een paar klikken Claude bijbestellen om klantvragen te beantwoorden. De kosten staan gewoon op de maandelijkse rekening van Amazon. Amazon houdt een vergoeding in en draagt de rest af aan Anthropic.

Voor Anthropic is die verkoop via clouddiensten snel belangrijker geworden. In 2023 liep ruim een tiende van de omzet via Amazon, Google en Microsoft, inmiddels bijna de helft. Die toegang tot klanten is niet gratis. In de eerste helft van 2026 gaf Anthropic 3,2 miljard dollar uit aan verkoop en marketing, waaronder vergoedingen aan verkooppartners. Alleen die vergoedingen stegen met 2,7 miljard dollar ten opzichte van een jaar eerder.

De samenwerking levert Anthropic dus veel klanten op, maar de drie techreuzen ontwikkelen ook hun eigen AI-modellen. Het risico is dat de hyperscalers Anthropic langzaam afknijpen. Kiest een klant voor hun eigen model, dan houden ze de hele opbrengst zelf. Verkopen ze Claude, dan moeten ze die delen met Anthropic.

In hun eigen winkel kunnen de drie hun eigen modellen bovendien vooraan zetten, zo waarschuwt Anthropic in het prospectus. Omdat Claude via hyperscalers wordt verkocht, kunnen ze inzicht krijgen in de prijzen en de behoefte aan rekenkracht van Anthropic. Dat is informatie waar een concurrent normaal niet bij kan. En als rekenkracht schaars is, kunnen ze hun eigen behoefte voorrang geven.  

Daar komt nog bij dat Amazon en Google ook grote aandeelhouders van Anthropic zijn. Ze zijn dus leverancier, verkoper, concurrent én mede-eigenaar. Anthropic zegt zelf dat het de belangenconflicten die daaruit volgen moeilijk volledig kan overzien.  

5. “Zie uw aankoop niet puur als transactie”
Wie alleen rendement wil, krijgt van de oprichters van Anthropic alvast een waarschuwing. In hun voorwoord vragen de oprichters toekomstige aandeelhouders hun aankoop “niet puur als transactie” te zien, maar als kans om “deel uit te maken van iets groters”.

In de statuten van Anthropic staat een maatschappelijk doel: AI ontwikkelen die de mensheid op lange termijn ten goede komt. Omdat het bedrijf heeft gekozen voor een speciale Amerikaanse rechtsvorm (“public benefit corporation”), is het bestuur wettelijk verplicht dat doel mee te wegen, naast het belang van de aandeelhouders.  

Anthropic waarschuwt dat het daardoor modellen later kan uitbrengen of commerciële kansen kan laten lopen. Dit jaar gebeurde dat ook echt. Anthropic weigerde zijn AI te laten inzetten voor binnenlandse massasurveillance en volledig autonome wapens, waarna het Amerikaanse ministerie van Defensie het bedrijf als risico voor de nationale veiligheid aanmerkte.

Als aandeelhouders het oneens zijn met zo'n weigering, kunnen ze daar weinig tegen beginnen. Normaal kiezen zij op de aandeelhoudersvergadering het bestuur. Bij Anthropic benoemt een aparte trust van vijf onafhankelijke leden, onder wie oud-Fed-voorzitter Ben Bernanke, de meerderheid van het bestuur. De overige bestuurders worden wel op de vergadering gekozen, maar daar hebben de zeven oprichters via één speciaal aandeel altijd 50,1 procent van de stemmen. In Nederlandse termen is het een beschermingsconstructie die permanent aanstaat.

Het bedrijf wordt geleid door broer en zus Amodei: Dario is topman (CEO), Daniela is de nummer twee (president). Zij is bovendien voorzitter van de raad van bestuur (chair), die ook toezicht moet houden op de dagelijkse leiding. Als tegenwicht is Netflix-oprichter Reed Hastings aangesteld als leidend onafhankelijk bestuurder (lead independent director). Maar de voorzittershamer blijft in handen van de familie.